Door Kees Verwey

Ontwerp : Kees Verwey, beeldend kunstenaar
Uitvoering: Finitouch interieurbouw, Amersfoort
Glasatelier van Tetterode, Amsterdam
Realisatie : september 2005

Het kerkgebouw
De Gereformeerde Kerk (vrijgemaakt) in Lelystad heeft in september 2004 haar nieuwe kerkgebouw in gebruik genomen. Het gebouw heeft architectonische kwaliteiten en verbeeldt een eigentijdse visie op kerkelijke bouwkunst. Het kerkgebouw wordt gekenmerkt door eenvoud en functionaliteit, monumentaliteit, bijzondere daglicht toetreding en monochrome kleurstelling. Markant is de wand voor in de kerk. Deze geheel witte wand is 24 meter breed en 8 meter hoog en wordt centraal doorsneden door een groot glazen kruis waardoor licht van buitenaf de kerkzaal binnen treedt. Voor deze wand bevindt zich een podium van circa 10 meter breed en 3,5 meter diep waar het liturgisch centrum is gesitueerd.

Liturgisch centrum
Het liturgisch centrum bestaat uit preekstoel, doopvont , avondmaaltafel met glazen broodschaal en drinkbeker, collectezakstandaard, knielbank en een set bijzettafeltjes.




Uitgangspunten
Het ontwerp van het liturgisch centrum is gebaseerd op een aantal voorwaarden en de visie van de kerkelijke gemeente met betrekking tot liturgie. De preekstoel is er niet om de predikant op grote, veilige afstand van de gemeente te stellen, maar om nabijheid visueel te ondersteunen. De preekstoel moet eerder transparant zijn dan een gesloten bolwerk en gelegenheid bieden er makkelijk achter vandaan te komen. De doopvont moet vanuit de kerkzaal goed zichtbaar zijn en royaal water kunnen bevatten. De avondmaaltafel moet groot zijn en voldoende ruimte bevatten voor het avondmaalservies, de statenbijbel en eventuele andere zaken.

Het liturgisch centrum moet eenvoudig en sober zijn, rust uitstralen en een eenheid vormen. De afzonderlijke onderdelen moeten herkenbaar zijn en als geheel passen bij de architectuur van het kerkgebouw. Het centrum moet zonder al te veel moeite verplaatsbaar zijn en worden gerealiseerd voor een beperkt budget.

Ontwerp
Bepalend voor het ontwerp is de grote witte wand en het centraal geplaatste glazen kruis. Karakteristiek voor de kruisvorm is de horizontale en verticale richting. In het liturgisch centrum komen deze richtingen terug ,vormen met elkaar een dynamische balans en gaan een relatie aan met het kruis in de achterwand. Het ontwerp gaat uit van gesloten basiselementen , ijle ruimtelijke constructies en zwevende horizontale vlakken. De volumes van de elementen verlenen het liturgisch centrum een verankering in de ruimte, een monumentale samenhang en voorkomen dat het geheel wegvalt tegen de grootschalige achtergrond. De zwevende horizontale vlakken veroorzaken een ruimtelijk effect, verlenen het liturgisch centrum een transparante uitstraling en verbinden de afzonderlijke onderdelen tot een dynamisch geheel. 


Preekstoel
Het preekgestoelte is samengesteld uit een verhoogde vloerplaat, een katheder en twee tafels en bevindt zich links van het glazen kruis. Centraal staat hierbij het gesloten basiselement waar de lezenaar zich op bevindt. Dit element verleent het geheel een nadrukkelijk verticaal accent en richt zich door de schuine hoek tot de gemeente. Katheder en tafels zijn ruimtelijk zodanig met de vloerplaat verbonden dat er een integratie plaatsvindt van preekstoel en omgeving en er een transparant geheel ontstaat.


Avondmaaltafel
De avondmaaltafel is samengesteld uit een lang blad dat rust op een gesloten basiselement en drie poten. De tafel bevindt zich rechts van het glazen kruis en wordt ruimtelijk verankerd door het basiselement dat zich dicht bij het kruis bevindt. Het tafelblad zet de horizontale richting van de dwarsbalk van het kruis naar rechts door in de ruimte. De drie poten waar de tafel eveneens op rust zijn zodanig van afmeting dat het effect optreedt dat het tafelblad zweeft.





Doopvont
De doopvont bestaat eveneens uit een gesloten basiselement. Dit element is verticaal van karakter en vormt een eenheid met het basiselement van de preekstoel en de tafel. Op het basiselement bevindt zich een glazen doopschaal die zodanig is geplaatst dat een zwevend effect ontstaat.




Collectezakstandaard
De collectezakstandaard bestaat uit een ruimtelijk frame van staf materiaal en een horizontale plaat en bevat acht collectezakken. Deze plaat veroorzaakt een zwevend effect en gaat een relatie aan met de overige horizontale vlakken van het liturgisch centrum.


Knielbank
De knielbank bestaat uit staf materiaal, een knielkussen en een armleuning. De stijl past bij de collectezakstandaard. De schuine hoek van de armleuningsteunen is functioneel en komt terug in de schuine stand van het basiselement van de preekstoel.

Bijzettafeltjes
De bijzettafeltjes komen overeen met de vormgeving van de twee tafels van de preekstoel.

Uitvoering
Het liturgisch centrum is uitgevoerd in berken multiplex en roestvast staal. De gesloten basiselementen van doopvont, preekstoel en avondmaaltafel zijn blank gelakt. Alle horizontale elementen zijn noten gebeitst en blank afgelakt. De glazen doopschaal, broodschaal en drinkbeker zijn exclusief handgeblazen naar ontwerp. De doopschaal is blauw en symboliseert het water van de doop dat de zonden symbolisch afwast, de broodschaal is geel en symboliseert het brood als symbool van het gebroken lichaam van Christus, de drinkbeker is rood en symboliseert de wijn als symbool van het vergoten bloed van Christus. De stoffering van de knielbank is groen. Deze kleur symboliseert de wasdom die God geeft aan hen die knielend Zijn zegen ontvangen.

Naschrift
Het liturgisch centrum is op zaterdag 17 september 2005 in gebruik genomen. Klik hier voor een verslag.